عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

1054

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

طهران زمانى كه مشير السلطنه وزير عدليه شد ، دستخط ذيل صادر شد : به عموم حكام ولايات چون راى بيضاضياى همايون ما همواره بر نشر عدل و انصاف معطوف است تا اين‌كه رعايا و برايا كه از ودايع الهى و سپرده به ماست در ظل عاطفت ملوكانه قرين آسايش و رفاه بوده و احدى را قدرت تعدى نباشد و حصول اين نيّت مقدس و اجراى اين مقصود كه موجب آسايش عموم و سرمايهء خير و سعادت است بسته به تقويت وافيه از عدالتخانه و تعيين شخص امين كافى ممتحن بود لهذا به صرافت طبع ، مشير السلطنه را كه از اخص چاكران دولت و از اكابر وزراى فخام دربارى است و سالها او را در امانت و كمال صداقت و ديندارى آزموده‌ايم و از نيات خيريهء ما نهايت بصيرت و آگاهى دارد ، با استقلال تام به شغل وزارت عدليهء اعظم كه از مناصب عاليهء دولت است به شرايط آن منصوب فرموديم كه هيچ اداره‌اى از دواير دولتى بلا استثناء از تحت حكم و محاكم عدليه خارج نخواهد بود و در واقع از اين تاريخ و ساعت ، تكاليف الهى خودمان را در مقام معدلت و اطاعت امر فاحكم بين الناس بالحق و لا تتبع الهوى به معزى اليه مفوض و مرجوع فرموديم كه به ميزان شرع مطاع احقاق حق و اجراى عدل نموده تا خاطر خطير همايون ما را بيش از پيش قرين كمال رضامندى و خشنودى دارد و كليهء حكام ولايات حكم ديوان عدالت را كه در طى دعاوى عارضين صادر مىشود بايد به مثابهء دستخط و تالى فرامين قضا آيين دانسته كه در مسامحه و تخلّف از مقررات عدليهء خود بدانند . « 1 » رؤساى عدليهء ولايات را هم به طورى كه در كليهء ممالك محروسه و ولايات جزو ترتيبات عدليه را در كمال صحت و اقتدار مرتب و منظم داشته « 2 » هيچ امرى از دعاوى عامه را از ادارهء عدليه خارج ندانند و كليهء تظلمات را به رؤساى عدليهء ولايات مرجوع دارند . طهران در روز بيست و هفتم و بيست و نهم شعبان ، عصر مجلس شوراى ملى منعقد بود . فقط وكلا حضور داشتند . سايرين ممنوع بودند . تكليف آنها خوانده مىشد و براى ارزانى نان و گوشت مذاكره شد . شاه به كسالت باقى است . حركت نمىتواند بكند . با

--> ( 1 ) . جمله ناقص به نظر مىرسد . ظاهرا كلمه يا كلماتى افتاده است . شايد جمله چنين بوده : مسامحه و تخلف از مقررات عدليه را جائز ندانند . ( 2 ) . جملهء ناقص است . شايد چنين باشد : رؤساى عدليهء ولايات هم بايد در كليهء ممالك محروسه . . . به طورى كه هيچ امرى